ONDERNEMEN = TOPSPORT

“Versla je concurrenten”

Tips van hockey- en businessgoeroe Marc Lammers

Marc Lammers is in de hockeywereld een garantie voor succes. Hij leidde de Nederlandse vrouwen onder andere naar goud op de Olympische Spelen in Peking 2008. In 2014 stopte hij – na alles wel eens te hebben gewonnen – als hockeytrainer, maar daar hield zijn coachloopbaan niet op. Tegenwoordig geeft hij lezingen aan bedrijven, managers en coaches uit andere sporten. “Bedrijven kunnen veel leren van topsport.”

Lees verder

‘In een flow komen’ – een onbewuste staat van euforie in het hier en nu, die leidt tot onvermoede resultaten. Marc Lammers heeft er een boek over geschreven, met de treffende naam Flow. De succesvolle hockeycoach legt erin uit dat dit gevoel dat iedereen wel eens heeft gehad, maakbaar is. Lammers: “De ultieme flow bereik je als de doelen van het team uitdagend genoeg zijn om de vaardigheden van het team tot het uiterste op te rekken.”

Leuk en aardig, zul je als ondernemer of manager in het ‘gewone’ bedrijfsleven denken, maar wat heb ik daar aan? Een gouden medaille op de Olympische Spelen is een aansprekend en ‘uitdagend doel’ om voor te gaan. Weliswaar na lang zwoegen, wacht een gouden plak, gefêteerd worden in de media, een bezoek aan de koning, een groot feest in het Holland Heineken House en eeuwige roem. “Inderdaad, daar kan een gewone ondernemer of werknemer niet voor gaan. En toch”, zo stelt de Brabander, “kan het bedrijfsleven veel lessen leren uit de topsport.”

Succes door innovatie

Marc Lammers was zelf een behoorlijke hockeyer, al kwam hij slechts tot 5 interlands. Hij is pas echt bekend geworden als bondscoach van het Nederlands vrouwenhockeyteam, dat hij acht jaar onder zijn hoede had. Met Oranje won hij zilver op de Olympische Spelen in Athene en vier jaar later goud in Peking. Ook won hij vier keer het EK, twee keer de Champions Trophy en het WK met de Nederlandse vrouwen. Daarvoor was hij, op jonge leeftijd, al coach van Spanje. Die ploeg leidde hij van de twintigste plek op de wereldranglijst naar de vierde plaats op de Spelen van 2000 in Sydney. Hij sloot in 2014 zijn loopbaan in het hockey voorlopig af als bondscoach van de herenploeg van België, die hij onder anderen coachte naar de winst in de World League. Lammers staat bekend om het gebruik van veel technologie in het hedendaagse coachen. Zo werkte hij jaren terug al met de videobril, analysesoftware, nieuwe hockeysticks, hartslagmeters en oortelefoontjes. Er is zelfs een werkwoord voor zijn vooruitstrevende manier van denken en doen: lammeren.

“Er is in mijn ogen zo veel winst te boeken door doelen te stellen, het meer als een wedstrijd te benaderen en daarin de spelers – de mensen op de werkvloer – tot de hoofdpersonen te maken.”

“Laat je werknemers meedenken. Maak ze ‘owners van het succes’, dat werkt.”

Duidelijke doelen

“Natuurlijk moeten de doelen anders geformuleerd worden binnen bedrijven. Er wordt geen topsport bedreven, er hoeft geen (hockey)wedstrijd gewonnen te worden. Maar uit onderzoek is wel gebleken dat bedrijven die duidelijke, uitdagende, benaderbare doelen stellen en hun personeel daarbij betrekken, beter presteren. Een voorbeeld is Cool Blue. Die werken met daily stands. ’s Ochtends komen ze staand bijeen, want dat is actiever, bespreken ze de doelen van de dag en krijgen werknemers ook schouderklopjes als ze iets goed doen en delen ze in de winst. Zo maak je ze ‘owner van het succes’, net als in een topsportklimaat.”

Ricardo Semler

Een ander voorbeeld is Semco SA, een mechanicabedrijf van Ricardo Semler waar veel aan de lopende band wordt gewerkt, maar waar de werknemers heel gelukkig zijn omdat ze meebepalen over de koers. Ja, zo gaat dat in de topsport ook. Je kunt als coach of manager wel denken dat je het allemaal weet en dat opleggen, maar dat werkt niet. Mensen willen immers best veranderen, maar ze willen niet dat bepaald wordt hoe ze moeten veranderen. Dus moet je ze dat zelf laten bepalen en het proces als coach sturen.”

Coach van coaches

De 48-jarige zelfstandig ondernemer is tegenwoordig ‘coach van coaches en managers’. Soms geeft hij zijn visie in een eenmalige presentatie, dan weer gaat het om workshops en andere keren gaat het om een meer structurele relatie. “Met sommige directeuren heb ik inmiddels zelfs al een vierjarige werkrelatie. Ik zie ze niet elke dag, maar wel op gezette tijden. Waarom iemand uit het bedrijfsleven naar mij zal luisteren? Iedereen heeft een klankbord nodig. Daarbij is het goed om out-of-the-box te denken, dus buiten je vertrouwde wereldje. Want als je doet wat je altijd deed, dan krijg je ook wat altijd kreeg.”

Kwetsbaar

Het bedrijf dat Lammers inhuurt, hoeft niet te verwachten dat hij het allemaal wel even komt vertellen. “Ik stel me kwetsbaar op, want ik weet ook niet alles. Neem de zilveren medaille op de Spelen in 2004, Athene. In de finale speelden we tegen Duitsland en ging het fout. Volledig door mij. Ik vertelde de meiden dat we moesten winnen, want deze kans kwam maar eens in de vier jaar. En ik vertelde: niet met 1-0 achterkomen tegen Duitsland – waar we in de poulefase nog van hadden gewonnen – want dan zijn de Duitsers nauwelijks nog te verslaan. Wat gebeurde er, mijn team ging gestrest de eindstrijd in en we kwamen nog 1-0 achter ook. Toen was het gedaan. In Peking liet ik de ploeg niet uitgaan van angst en won een van zichzelf overtuigd team wel. Ik vertel dus ook dat ik door schade en schande wijs ben geworden. Maar door te sparren en iemand van buiten met een frisse blik naar je organisatie te laten kijken, kom je op goede ideeën, heb ik ervaren. En het is bewezen, want in de bedrijven waar ik ben langsgekomen, zijn de prestaties verbeterd.”

“Als je als bedrijf erin slaagt tien procent beter te worden, dan zul je de concurrentie al verslaan.”

Uitdaging

“Zeg nooit nooit”, stelt Marc Lammers op de vraag of hij te verleiden is tot een terugkeer als hockeycoach. “Alleen voorlopig is de kans niet zo groot. Ik heb lang in een cocon geleefd en geniet nu erg van de diversiteit van mijn nieuwe leven.” Lammers kijkt in veel bedrijfskeukens en was ook al op bezoek bij grote voetbalclubs zoals Chelsea en Manchester United. “Daarnaast spar ik bijvoorbeeld met voetbalcoaches zoals Philip Cocu (PSV), Alfons Groenendijk (ADO) en Jurgen Streppel (SC Heerenveen).” Een ‘droom’ die hij nu heeft, is assistent-coach worden bij een voetbalclub. “De voetbalwereld is daarin wel conservatief, al zie je langzaamaan meer innovatie. De hoofdcoach moet natuurlijk iemand zijn met voetbalknowhow, maar verder snap ik de scepsis niet. Het is alleen maar goed om nieuwe invloeden tot je te nemen en daar het beste uit te halen.”

Veel winst te boeken

De telefoon staat mede daarom roodgloeiend bij Lammers. Vanuit verschillende bedrijfstakken – van de financiële sector tot bijvoorbeeld bouwondernemingen, is er interesse in zijn visie. “Natuurlijk zal het vooral zo blijven dat mensen primair naar hun werk gaan omdat er brood op de plank moet komen. Een bedrijf zal nooit een sportclub worden. Maar er is in mijn ogen zo veel winst te boeken door doelen te stellen, het meer als een wedstrijd te benaderen en daarin de spelers – de mensen op de werkvloer – tot de hoofdpersonen te maken. Waarom zou je bijvoorbeeld in een bedrijf ook geen Holland Heineken House hebben, om de successen met elkaar te vieren? Als je als bedrijf erin slaagt tien procent beter te worden, dan zul je de concurrentie al verslaan.”

Video
Delen

Uw naam

E-mail

Naam ontvanger

E-mail adres ontvanger

Uw bericht

Verstuur

Aanmelden

Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief.

Uw naam

E-mail

Meld aan